Vademecum specjalisty ds. kadr

Książka to kompleksowe opracowanie problematyki prawnej, z którą mierzy się na co dzień każdy specjalista ds. kadr w czasie wykonywania swoich obowiązków służbowych. Zadaniem publikacji jest zebranie i usystematyzowanie wiedzy z zakresu prawa pracy, niezbędnej do wykonywania tych obowiązków bezbłędnie i zgodnie z przepisami prawa.

Usytuowanie stanowiska specjalisty ds. kadr w zakładzie pracy jest dosyć nietypowe, ponieważ jego zadaniem jest reprezentowanie interesu pracodawcy, w imieniu którego organizuje pracę pracowników. Z jednej strony, specjalista ds. kadr podejmuje często decyzje niewygodne dla pracowników, np. układając rozkłady czasu pracy, plany urlopów, polecając pracę w niedziele i święta albo w zastępstwie nieobecnego pracownika. Z drugiej strony, powinien on również dbać o interesy pracowników, np. korzystających z uprawnień rodzicielskich czy wnioskujących o świadczenia socjalne realizowane przez pracodawcę. Zakres zadań specjalisty ds. kadr sprawia, że musi on znać przepisy prawa pracy i korzystać z nich w codziennych, bieżących oraz strategicznych sprawach kadrowych. Wśród spraw kadrowych występują też sytuacje niestandardowe, rzadko spotykane, np. w zakresie kontroli trzeźwości pracowników warto wiedzieć nie tylko to, jak reagować, gdy pracownik stawi się w pracy w stanie wskazującym na stan po spożyciu alkoholu lub narkotyków, ale również jak można przygotować procedurę umożliwiającą profilaktyczne badanie stanu trzeźwości pracowników. Warto zatem mieć pod ręką kompendium wiedzy, które podpowie, jakie rozwiązania są możliwe w różnych sytuacjach występujących w środowisku pracy.

Swoistą cechą prawa pracy jest jego rozwój – nowe regulacje podążają za zmieniającymi się potrzebami organizacji pracy, np. rozwój środków komunikacji stworzył szerokie możliwości pracy na odległość i w konsekwencji potrzebę regulacji prawnej pracy zdalnej. Celem publikacji jest nie tylko poinformowanie o ostatnich zmianach przepisów, ale przede wszystkim usystematyzowane, aktualne i całościowe przedstawienie obowiązków pracodawcy związanych z zatrudnianiem pracowników. Wraz z kolejnymi zmianami przepisów prawa pracy regulacje prawne stosowane w sprawach objętych zakresem pracy działu kadr są coraz bardziej rozbudowywane, przez co trudno szybko dotrzeć do przepisów właściwych w danej sprawie. Dlatego w książce tematyka poszczególnych rozdziałów powiązana została ze zdarzeniami, które występują w praktyce kadrowej. I tak, oprócz rozdziałów poświęconych sprawom typowym, takim jak sporządzenie umowy o pracę, świadectwa pracy czy informacji o warunkach zatrudnienia, przygotowane zostały rozdziały wspomagające działania w sprawach rzadziej występujących, takich jak prawne aspekty organizacji zastępstwa nieobecnego pracownika, powołanie pracownika do służby wojskowej, czy zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego.

W drugim wydaniu publikacji zostały uwzględnione następujące zmiany w przepisach prawa pracy:

ustawa z 4.12.2025 r. -  zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 25), obowiązująca od 27.1.2026 r., która umożliwiła elektroniczną wymianę wielu pism i wniosków między pracodawcą i pracownikiem oraz określiła przedstawicielstwo pracowników w procesach związanych z zakładowym funduszem socjalnym;

ustawa z 26.9.2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1423), obowiązująca od 1.1.2026 r., która wprowadziła możliwość zaliczenia okresów pracy na podstawie umów cywilnoprawnych i prowadzenia działalności gospodarczej do pracowniczego stażu pracy;

ustawa z 4.6.2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 1423), obowiązująca od 24.12.2025 r., która wprowadziła obowiązek neutralności ogłoszeń o naborze pod względem płci, a także informowania kandydata do pracy o wysokości wynagrodzenia;

ustawa z 5.11.2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (Dz.U z 2025 r. poz. 1661), obowiązująca od 13.12.2025 r., która zastąpiła dotychczasową kodeksową regulację zawierania układów zbiorowych pracy;

ustawa z 20.3.2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. z 2025 r. poz. 620), obowiązująca od 13.5.2025 r., która jest nowym aktem prawnym określającym działania państwa na rynku pracy;

ustawa z 6.12.2024 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 1871), obowiązująca od 19.3.2025 r., która wprowadziła nowy uzupełniający urlop macierzyński;

rozporządzenie MRPiPS z 11.3.2025 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowniczych związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków (Dz.U. z 2025 r. poz. 322), obowiązujące od 19.3.2025 r., które opisuje nowe dokumenty dotyczące uzupełniającego urlopu macierzyńskiego;

ustawa z 6.12.2024 r. o zmianie ustawy o dniach wolnych od pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 1965), obowiązująca od 1.2.2025 r., która dodała Wigilię Bożego Narodzenia do listy państwowych świąt wolnych od pracy;

ustawa z 23.5.2024 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy (Dz.U. z 2024 r. poz. 878), obowiązująca od 29.6.2024 r., która wprowadziła zmiany w obszarze BHP dotyczące kontaktu z substancjami chemicznymi.