Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne Komentarz 2026

Komentarz stanowi kompleksowe omówienie przepisów ustawy z 27.3.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.), odnoszące się m.in. do:

planowania przestrzennego w gminie, na obszarze metropolitalnym, w województwie, na szczeblu krajowym;

ustalania warunków zabudowy i lokalizacji inwestycji celu publicznego;

regulacji z zakresu gospodarki nieruchomościami, prawa budowlanego, prawa geodezyjnego, ochrony środowiska, postępowania administracyjnego, cywilnych i konstytucyjnych regulacji prawa własności, norm prawa międzynarodowego, ustaw samorządowych.

Publikacja obejmuje szczegółowe objaśnienie aspektów prawnych dotyczących planowania i zagospodarowania przestrzennego, a także treści z zakresu urbanistyki, architektury i budownictwa oraz uwzględnia rozporządzenia wykonawcze do ustawy. Komentarz uwzględnia stan prawny na dzień 17 listopada 2025 r.

W Komentarzu uwzględniono najnowsze zmiany, wynikające m.in. z:

ustawy z 5.11.2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy Nr 1839), dotyczącej usprawnienia trwających w gminach prac nad sporządzaniem planu ogólnego gminy;

ustawy z 9.5.2025 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 680), którą wprowadzono uzyskanie przez organy PGW WP niezbędnych informacji pozwalających kontrolować przestrzeganie przepisów powszechnie obowiązujących w zakresie zabudowy obszarów szczególnego zagrożenia powodzią;

ustawy z 4.4.2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 527), wydłużającej termin obowiązywania studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz mającej na celu eliminację oczywistych omyłek i wątpliwości interpretacyjnych;

ustawy z 27.11.2024 r. o zmianie ustawy –Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 1940), wprowadzającej doprecyzowanie przygotowywanej przez samorząd województwa polityki rozwoju województwa o kontekst działań na rzecz adaptacji do zmian klimatu;

ustawy z 5.12.2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1907), dookreślającej lokalizację budowli ochronnych w planie miejscowym.

Wydanie czternaste, zaktualizowane i uzupełnione zostało także o zmiany uchwalone ustawą zmieniającą z 7.7.2023 r., wraz z jej późniejszymi modyfikacjami (w tym z Dz.U.z 2025 r. poz. 1543).

Odnosi się również do projektów zmian, które w trakcie prac nad komentarzem znajdowały się na różnym etapie procesu legislacyjnego, m.in.: do projektu ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (druk sejmowy Nr 1608).

Publikacja jest adresowana przede wszystkim do praktyków, którzy zawodowo zajmują się dokumentowaniem prac planistycznych, do pracowników administracji samorządowej, urbanistów, architektów, inwestorów, a także sędziów sądów administracyjnych, radców prawnych i adwokatów. W opracowaniu przedstawiono także poglądy doktryny, czyniąc Komentarz przydatnym dla pracowników naukowych oraz studentów.